Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł!
RSS
 

Archiwum kategorii ‘Agendy luterańskie’

CZAS PASYJNY – WIELKI POST – 7 TYGODNI BEZ / Z.

28 lut
W Środę Popielcową – w Dzień Pokuty i Modlitwy, dnia 5 marca 2014 r. Kościół Zachodni, do którego należy także nasz Kościół Ewangelicko-Augsburski [Luterański] rozpoczyna czas pasyjny, okres Wielkiego Postu. Z tego względu ulegnie nieco zmianie nasza liturgia pasyjna:
1. Od Niedzieli Judica (5 Postu) do Wielkiej Soboty opuszcza się w liturgii GLORIA PATRI.
2. W Środę Popielcową opuszcza się „Gloria in excelsis Deo” i śpiewa się: „Zgładź o Panie Boże…”, a zbór odpowiada: „Od nieprawości naszych obmyj nas doskonale.” [ŚE 344], po czytaniu LEKCJI opuszcza się „Alleluja” a śpiewa się „Amen” lub pieśń tygodnia, po czytaniu Starego Testamentu zbór śpiewa TRISHAGION: „Święty Boże, święty Mocny, święty a Nieśmiertelny…” [ŚE str. 1317]. Antyfony bez Alleluja.
3. Od Niedzieli Invocavit (1 Postu) do Wielkiej Soboty, za wyjątkiem Wielkiego Czwartku, opuszcza się GLORIA IN EXCELSIS, a w zamian za ten hymn, ksiądz śpiewa: „Zgładź, o Panie Boże…” , a zbór odpowiada: Baranku Boży niewinny…” [ŚE 345].
4. W liturgii końcowej lub pokomunjnej opuszcza się „Alleluja”.
5. Liturgia Sakramentu Ołtarza [Eucharystyczna - Wieczerzy Pańskiej] pozostaje niezmienna! W czasie rozdawania Komunii świętej należy śpiewać pieśni pasyjne.
Czy ksiądz ma być ubrany tylko w czarną togę, czy w todze i komży („alba silesiana”)?
1. Wg najstarszej tradycji Śląska Cieszyńskiego ksiądz w niedziele czasu pasyjnego był zawsze ubrany w todze i w komży, a tylko w piątki pasyjne był ubrany w czarnej todze. Niedziela bowiem zawsze, czy to w Poście, czy w Adwencie, jest wspomnieniem zmartwychwstania Pańskiego (rosyjskie: „Woskresienje”!).
2. Jeśli ksiądz ubrany jest w jasną albę skandynawską, to oprócz Wielkiego Czwartku (kolor biały!) oraz Wielkiego Piątku i Wielkiej Soboty (kolor czarny) [ Śpiewnik Ewangelicki 965/5], to na albę zakłada  fioletowa stułę.
3. Jedynie, oprócz Wielkiego Piątku,  piątkowe nabożeństwa pasyjne są stricte wspomnieniem męki i śmierci Pańskiej [ Śpiewnik Ewangelicki 965/4 str. 1437], ksiądz ubrany jest tylko w czarną togę lub albę skandynawską z fioletową stułą.
 

PRZED WYBORAMI PROBOSZCZA W GOLESZOWIE

04 paź

Czterdzieści lat minęło w dniu 2 września 2013 r. od ordynacji na księdza ewangelickiego obecnego proboszcza goleszowskiego ks. radcy Romana Dordy (ordynował ks. biskup prof. dr Andrzej Wantuła), który zaraz po ordynacji objął w Goleszowie stanowisko wikariusza po ks. Janie Gross, który u boku ks. proboszcza Tadeusza Terlika był blisko 11 lat wikariuszem tejże parafii. Ks. Roman Dorda był od listopada 1973 roku aż do nagłej i niespodziewanej śmierci ks. konseniora Tadeusza Terlika tzn. do dnia 26 stycznia 1992 r. wikariuszem, a następnie proboszczem pomocniczym parafii goleszowskiej, a po śmierci ks. Tadeusza Terlika został jej proboszczem od roku 1993 tzn. przez 20 lat (także 20 lat był wikariuszem i proboszczem pomocniczym). Nadszedł czas emerytury dla ks. radcy Romana Dordy, proboszcza goleszowskiego (65 lat).

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Stąd też Parafia w Goleszowie zgodnie z ZPW i Regulaminem Parafialnym KEA w RP przystąpiła do procedury wyborów nowego proboszcza, poprzez ogłoszony przez Konsystorz wakans na tym stanowisku.

Na prośbę przedstawicieli Rady Parafialnej i niektórych parafian, na wakujące stanowisko zgłosiło się dwóch kandydatów:

  1. Ks. mgr Marcin Brzóska, proboszcz Parafii w Świętochłowicach i proboszcz administrator Parafii Wirku w Diecezji Katowickiej,

oraz:

  1. Ks. mgr Adam Glajcar, proboszcz administrator Parafii w Częstochowie z filiałem w Lublińcu w Diecezji Katowickiej.

Wybory nowego proboszcza w Goleszowie odbędą się w niedzielę, dnia 27 października 2013 r. Poprzedzone zostaną nabożeństwami (godz. 9.00) odprawionymi przez Kandydatów oraz przedstawienie się Kandydatów zborowi w Goleszowie:

- w niedzielę, dnia 13 października 2013 r. nabożeństwo w Goleszowie odprawi ks. Marcin Brzóska.

- w niedzielę dnia 20 października 2013 r. nabożeństwo odprawi ks. Adam Glajcar.

***

Biuro Informacyjne Kościoła [BIK] w dniu 21 października 2013 r. donosi:

„W trakcie trwania procedur wyborczych na urząd proboszcza Parafii w Goleszowie z kandydowania na to stanowisko zrezygnował ks. Marcin Brzóska.
Po dogłębnej analizie aktualnej sytuacji w Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Goleszowie oraz po rozpatrzeniu pisma Rady Parafialnej i zapoznaniu się z opinią Rady Diecezjalnej Diecezji Cieszyńskiej, Konsystorz zamknął procedurę wyborczą na proboszcza parafii bez przeprowadzenia wyborów na to stanowisko.
Konsystorz, przeniósł ks. Romana Dordę na emeryturę z dniem 21 października 2013 r. i jednocześnie powołał ks. dr Adriana Korczago na proboszcza administratora parafii. Administrator parafii będzie służył w Goleszowie do momentu przeprowadzenia nowych wyborów.”

W niedzielę, dnia 20 października 2013 r.  kazanie w czasie nabożeństwa o godz. 9.00 wygłosił Zwierzchnik Kościoła  NPW Ks. Biskup Jerzy Samiec, który osobiście podał do wiadomości parafian powyższe najnowsze wiadomości dotyczące Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Goleszowie.

 

BARWY LITURGICZNE KOŚCIOŁA ZACHODNIEGO

25 cze

Kolor liturgiczny biały (także złoty) to podstawowy kolor liturgiczny – kolor Jezusa Chrystusa  (Por. Obj 1 i nast.). Stosowany jest we wszystkie święta Jezusa Chrystusa (Boże Narodzenie, Święto Epifanii i Chrztu Pańskiego, Wielkanoc), Jego Matki Marii Panny (2 II,25 III, 2 VII) oraz w Dzień Archanioła Michała i wszystkich aniołów (29 IX)

=====================================================================================================================================================================================================================

Kolor czerwony – to kolor ognia i miłości, używany w Święta Zesłania Ducha Świętego, wszystkie uroczystości Kościoła (Święto Reformacji, ordynacja, konsekracja, instalacja), w uroczystości męczenników Kościoła i świętych Pańskich.

======================================================================================================================================================================================================================================================================

Kolor zielony – to kolor stworzenia i nadziei. Ponieważ Kościół żyje nadzieją, dlatego kolor zielony jest najdłużej używany w ciągu roku kościelnego (od 2 do 5 Niedzieli po Epifanii, oraz od 1 do 27 Niedzieli po Trójcy Świętej), oraz  w Dziękczynne Święto Żniw (1 Niedziela po św. Michale, a więc po 29 września).

=================================================================================================================================================================================================================================================================================

Kolor fioletowy – to kolor przygotowania i pokuty, używany w Adwencie i w Poście (w czasie pasyjnym), ale też może być używany na pogrzebie.

==============================================================================================================================================================================================================================================================================================================

Kolor czarny – kolor żałoby i smutku. Używany jest na pogrzebach (ale także może być wymienny z kolorem fioletowym) oraz w Wielki Piątek.

====================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

Kolor różowy – ten kolor stoi pomiędzy barwą pokuty, a barwą radości – oznacza hamowaną radość. Wpisuje się w tematykę i radosny charakter IV Niedzieli Adwentu zwanej Niedzielą Gaudete („Radujcie się”) (Dawniej była to III Niedziela Adwentu), którą potocznie nazywa się także „Niedzielą radości„. Kolor ten jest symbolem radości, która niebawem nastąpi.

Drugi raz używa się różowego koloru w IV Niedzielę Postu (czasu pasyjnego), mianowicie w Niedzielę Laetare („Laetare cum Jerusalem” – „Radujcie się z Jeruzalemem…”), która w Kościele Luterańskim poświęcona jest także Wieczerzy Pańskiej  – „Symbolizuje radość w czasie umartwienia i pokuty; chwilę wytchnienia i odpocznienia w czasie utrapień ciała. Podkreśla to, że Zbawiciel Świata jest blisko człowieka, że nigdy go nie opuszcza i wraz z nim wędruje przez życie, którego nadrzędnym celem jest uwielbienie Boga, a w konsekwencji zbawienie, czyli wieczna radość w Królestwie Niebieskim.”

Według tradycji kościelnej, gdy używa się różowych szat liturgicznych i różowych antependiów, na ołtarzu stawia się różowe róże.

==============================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================================

Kolor niebieski – to również kolor czystości i niewinności, używany zwłaszcza w luterańskiej Szwecji, ale i w katolickiej Polsce, w Święta Marii Panny.

Nie należy on jednak do starożytnego kanonu kolorów liturgicznych i według wielu współczesnych liturgistów jest uważany po prostu jako kolor brzydki, a nawet kiczowaty.

* * *

[Kolory liturgiczne pokazane na zdjęciach powyżej na ołtarzu, ambonie i pulpicie jako „Antependium”(z łać. „zasłona”) lub „Paramenty” (też z łac. „Nakrycie”) są używane w ewangelicko – luterańskim a.w. kościele „Zmartwychwstania Pańskiego” (LECAV) w Czeskim Cieszynie przy ul. Cmentarnej, a zakupione w Polsce:

http://www.asga.pl/index.php?&dzial=displ&kategoria=nakrycianaambonke&opis=NAKRYCIA%20NA%20AMBONK%CA

Zamówienia: szaty@asga.pl

[Koszt 1 sztuki zaledwie  ok.  50 zł PL]

 

HERMENEUTYKA SPOWIEDZI I JEJ PRAKTYCZNY WYMIAR W KOŚCIELE

24 maj

W Sali Synodalnej  Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego w RP  im. Księdza Biskupa  Andrzeja Wantuły w Centrum Luterańskim w Warszawie przy ul. Miodowej 21 odbyła się w czwartek, dnia 23 maja 2013 r. konferencja naukowa na temat: HERMENEUTYKA SPOWIEDZI I JEJ PRAKTYCZNY WYMIAR W ŻYCIU KOŚCIOŁA EWANGELICKIEGO”, zorganizowana przez Katedrę Teologii Systematycznej Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej (ks.biskup prof.dr hab.Marcin Hintz) oraz  Synodalną Komisję ds. Liturgii i Muzyki Kościelnej Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego w RP (ks. Adam Malina, przewodniczący SKdsLiMK).

Program konferencji przedstawiał się następująco:

11.00 – Rozpoczęcie

11.10 – 13.00 – Referaty

  1. Egzegeza nakazu Jezusa z Ewangelii Jana 20,23 – prof. dr hab. Kalina Wojciechowska (ChAT)
  2. Praktyka spowiedzi w okresie Reformacji – mgr Paweł Matwiejczuk (doktorant w ChAT)

12.10 – 12.20 – Przerwa

  1. Pokuta w luterańskich księgach wyznaniowych – dr Jerzy Sojka (ChAT)
  2. Spowiedź w perspektywie duszpasterskiej – ks. dr Adrian Korczago (ChAT)

13.10-13.20 – Przerwa

13.20-13.55 Komunikaty

1. Spowiedź we współczesnym luteranizmie  niemieckim  - ks. Ireneusz Lukas (ChAT, Dyrektor Biura PRE)
2. Praktyka spowiedzi w USA i na Słowacji – ks. dr Marek Říčan (referent ds. teologii ŚKEAW, Czeski Cieszyn)
3. Formuły spowiednie w XX-wiecznych agendach i śpiewnikach polskiego luteranizmu – ks. Adam Malina (przewodniczący Synodalnej  Komisji ds. liturgii i muzyki kościelnej KEA, doktorant CHAT)

13.55-14.55 Dyskusja

15.00 – Zakończenie

W konferencji wzięli udział  duchowni z kraju (m.in. ks. radca prof. dr Marek Uglorz, ks. radca dr Marian Niemiec, ks. radca Robert Sitarek, ks. radca Marcin Undas, ks. radca Janusz Staszczak, ks. radca Jan Gross, ks. Marcin Konieczny) i z zagranicy, z Zaolzia (ks. radca Jan Cieślar, ks. senior Janusz  Kożusznik i ks. dr Marek Říčan z SCEAV, oraz ks. Tomasz Molin z LECAV), a więc z Republiki Czeskiej, nauczyciele akademiccy oraz studenci teologii Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie. Udział wzięli także: Ks. Biskup Jerzy Samiec, zwierzchnik Kościoła,  ks radca Grzegorz Giemza prezes Synodu, księża biskupi diecezjalni: ks. bp Jan Cieślar i ks. bp prof. Marcin Hintz, który wraz z ks. Adamem Maliną prowadził obrady konferencji, oraz Biskup Wojskowy z EDW ks. bp płk Mirosław Wola.

Przedstawione w czasie konferencji referaty, wykłady i komunikaty przyczyniły się do dyskusji na temat spowiedzi i absolucji w naszym Kościele od czasów Reformacji aż do dnia dzisiejszego.

Jako pierwszy zabrał głos Zwierzchnik Kościoła Ksiądz Biskup  Jerzy Samiec, który postawił dwa pytania pod adresem pani profesor Kaliny Wojciechowskiej odnośnie jej egzegezy słów Pana Jezusa ustanawiające absolucję z Ewangelii św. Jana 20,23: „Którymkolwiek grzechy odpuścicie, są im odpuszczone, a którym zatrzymacie, są im zatrzymane.”  Ksiądz Biskup pytał od jakiego czasu obowiązuje taka egzegeza i którzy wielcy nowotestamentowcy stoją za nią?

Jako drugi zabrał głos były prezes Synodu Kościoła (2002-2007) i były przewodniczący Synodalnej Komisji Liturgicznej (1973-2007) ks. Jan Gross, który w dłuższej glosie wyjaśnił zgromadzonym sprawę usunięcia w roku 1995  (uchwała Rady Synodalnej z dnia 10 czerwca 1995) z naszego aktualnego ORDO w formule absolucji słów, które niesłusznie dostały się do  Agendy z roku  1955:

”Wszystkim zaś niepokutującym ogłaszam, że grzechy  ich są im zatrzymane.”

Ks. Jan Gross wyjaśnił, że na ten temat odbyła się w Strasburgu podczas Konferencji Luterańskich Kościołów Mniejszościowych Europy dyskusja teologiczna pomiędzy nim a teologami słowackimi (biskupi i profesorowie teologii), którzy stwierdzili jednomyślnie, że w żadnej Agendzie luterańskiej takiego  zastrzeżenia w formule absolucji nie ma i być nie może, gdyż formuła absolucji dotyczy  „pokutujących.” Nie może być w formule absolucji zastrzeżenia, gdyż formuła absolucji dotyczy tylko pokutujących, a nie niepokutujących. W jednej formule nie mogą być podane dwa różne i wykluczające się wydarzenia.  Kto nie pokutuje i nie pragnie pojednania  z Bogiem, ten przez ten sam fakt nie ma odpuszczenia grzechów.

Zmiana ta i powrót do formuły absolucji  polskiej  Agendy z roku 1888 nastąpił  w roku 1995 po  solidnej dyskusji pomiędzy naszą Komisją Liturgiczną  a wybitnym polskim nowotestamentowcem  ks. prof. dr hab. Manfredem Uglorzem.

W przygotowanym, ale nie wygłoszonym tekście (z powodu braku czasu), ks. Jan Gross miał zamiar poruszyć sprawę popularnego, niewłaściwie nieraz stosowanego nazewnictwa: „Nabożeństwo spowiednio – komunijne”, albo „Nabożeństwo komunijne”, podczas  gdy oficjalna nazwa  brzmi: „Nabożeństwo”, albo „Nabożeństwo z Sakramentem Ołtarza” , względnie „msza luterańska” [SELK] lub „wielka msza” [Kościół Szwedzki]. Właściwie powinno może być: „ Nabożeństwo Słowa i Sakramentu””

Jako przedstawiciel ewangelickich studentów teologii zabrał głos student teologii V roku studiów Jakub Retmaniak pytając Komisję Liturgiczną, czy nie ma zamiaru uzupełnić modlitwy spowiednią o słowa: „i zaniedbaniem...”? Przewodniczący Komisji Liturgicznej ks. Adam Malina odpowiedział, że Komisja to rozważy.

Ks. Jan Gross do odpowiedzi Przewodniczącego dodał, że nasza Modlitwa Spowiednia ułożona przez Marcina Lutra oparła się na ówczesnym CONFITEOR mszy rzymskiej, w którym było tylko: „quia peccavi nimis cogitatione, verbo et opere”-”zgrzeszyłem bardzo myślą, mową i uczynkiem.” Dopiero Mszał rzymski papieża Pawła VI po II Soborze Watykańskim uzupełnił te słowa o słowo ” i zaniedbaniem„.  Ks. J. Gross uważa, że jest to słuszne uzupełnienie, gdyż człowiek grzeszy nie tylko „myślą, mową i uczynkiem„, ale „i zaniedbaniem.”

Ogólnie mówiąc konferencja ta była bardzo udana i pożyteczna. Należą się słowa wdzięczności zarówno Kierownictwu Kościoła na czele  z NPW ks. biskupem Jerzym Samcem, władzom Chrześcijańskiej  Akademii Teologicznej, jak i wszystkim wykładowcom, prelegentom, organizatorom i prowadzącym. „Bóg zapłać!”

foto: Beata Michałek (BIK)

 

LUTERAŃSKA AGENDA LITURGICZNA

11 maj

Wobec zupełnego braku od wielu lat w języku polskim księgi liturgicznej – AGENDY służącej do odprawiania nabożeństw luterańskich ze Spowiedzią i Sakramentem Ołtarza, jak również nabożeństw kazalnych, zwanych też nabożeństwami Słowa, Parafia Luterańskiego Ewangelickiego Kościoła Augsburskiego Wyznania [LECAV] w Republice Czeskiej składająca się w większości z polskojęzycznych zborowników do swojego nowo poświęconego w dniu 1 maja 2012 r. kościoła p.w. Zmartwychwstania Pańskiego w Czeskim Cieszynie, postanowiła wydać „Luterańską Agendę Liturgiczną”. Inicjatorem tego wydawnictwa jest tamtejszy proboszcz ks. mgr Rafał Bukowiecki.

Agenda ta to nic innego jak zbiór wydanych w ostatnim trzydziestoleciu opracowań liturgicznych w języku polskim, głównie przez ks. prof. dr. hab. Manfreda Uglorza, długoletniego profesora zwyczajnego Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie oraz Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie i w Katowicach, jak również członka Komisji Liturgicznej Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego w RP, oraz przez ks. radcę mgr. Jana Grossa, długoletniego przewodniczącego Synodalnej Komisji ds. Liturgii i Muzyki Kościelnej Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego w Polsce (1973-2007).

Agenda ta jest oczywiście dziełem prywatnym, nie zatwierdzonym oficjalnie przez żaden Kościół luterański, jest dziełem studyjnym, wewnątrzparafialnym. Oparta natomiast jest dokładnie o porządek nabożeństw luterańskich Śpiewnika Ewangelickiego z roku 2002 służącego Kościołom luterańskim Polski i Czech (języka polskiego) oficjalnie zatwierdzonego przez wspomniane Kościoły luterańskie i używanego w tychże Kościołach przez ostatnich 10 lat (wprowadzony do życia liturgicznego w Niedzielę Cantate, dnia 28 kwietnia 2002 r. w Cieszynie). Zawiera ona to wszystko co zawiera każda Agenda luterańska: wstęp – artykuły liturgiczne i opracowania agendarne pióra ks. Jana Grossa, części zmienne nabożeństwa luterańskiego według wspomnianego Śpiewnika Ewangelickiego (2002), przy czym większość kolekt jak i Powszechną Modlitwę Kościoła opracował ks. prof. Manfred Uglorz. Zawiera ona także kolekty z polskich Agend z roku 1889, 1955, 1995 (Ordo) oraz z Choralnika cz. 2, z roku 2007, jak również z Agend VELKD i Samodzielnego Kościoła Ewangelicko-Luterańskiego w Niemczech [SELK], oraz wspólnej niemieckiej Agendy wydanej w roku 1999 p.t.:”Evangelisches Gottesdienstbuch”. Niektóre kolekty i powszechne modlitwy Kościoła są pochodzenia szwedzkiego, amerykańskiego i anglikańsko – metodystycznego. Także mszał rzymski, jak poprzez wieki to było w zwyczaju w naszym Kościele, został wzięty pod uwagę (Prefacje). Centralną, środkową częścią tej „Agendy” jest ORDO czyli porządek nabożeństwa (części stałe) zgodny ze wspólnym Śpiewnikiem Ewangelickim z roku 2002. Ostatnią częścią jest Powszechna Modlitwa Kościoła w różnych formach. Całość zawiera około 30 stron wstępu (różnego rodzaju opracowania i uwagi liturgiczne) oraz 655 stron w formacie A 4 na pięknym lekkim, „agendarnym”, kremowym papierze, duże litery, w oprawie bordo z wstążkami i stałymi zakładkami, w centralnym miejscu okładki znajduje się złoty krzyż z różą luterską – oficjalnym herbem LECAV.

Pełnego zapisu komputerowego jak również całkowitą redakcją Agendy zajęli się nasi studenci teologii, a bezimienni korektorzy dokonali korekty językowej, natomiast redakcją merytoryczną zajął się wspomniany już ks. Jan Gross. Dzieło to jest więc dziełem wielu ludzi naszego Kościoła, którym leży na sercu życie liturgiczne sąsiednich Kościołów luterańskich Polski i Czech.

Piękną zewnętrzną formę, jak i druk tego dzieła, dokonało Wydawnictwo i Drukarnia LOGOS PRESS  CIESZYN (2012) pod kierownictwem pana Marka Kominka. Nakład w ilości 50 egzemplarzy został całkowicie wyczerpany. Do tej Agendy wyłącznie ołtarzowej zostanie wydany „skrót” w postaci samego tylko ORDO, czyli oficjalnego porządku nabożeństwa  – części stałych (z nutami liturgicznymi), w miękkiej, bordowej okładce, które może służyć do tzw. koncelebry czyli asysty podczas większych nabożeństw odprawianych przez większa ilość księży, lub po prostu do podróży dla naszego duchowieństwa, czy też praktykantów i studentów teologii.

„Luterańska Agenda Liturgiczna” (materiały w zapisie elektronicznym) została przekazane na ręce obecnego przewodniczącego Synodalnej Komisji Liturgicznej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP, a zarazem przewodniczącego Międzykościelnej Komisji Liturgicznej (Polski i Czech)  ks. mgr. Adama Maliny z prawem korzystania ze wszystkich opracowań tegoż wydawnictwa.

 
Komentarze są wyłączone

Kategoria: Agendy luterańskie, Liturgia, Śpiew liturgiczny