Jeśli jesteś właścicielem tej strony, możesz wyłączyć reklamę poniżej zmieniając pakiet na PRO lub VIP w panelu naszego hostingu już od 4zł! Do you want to support owner of this site? Click here and donate to his account some amount, he will be able to use it to pay for any of our services, including removing this ad.
RSS
 

1. KOŚCIÓŁ EWANGELICKO – AUGSBURSKI [LUTERAŃSKI] W POLSCE

16 lip

KOŚCIÓŁ EWANGELICKO – AUGSBURSKI [LUTERAŃSKI] W POLSCE JEST OD SAMEGO POCZĄTKU (1947) KOŚCIOŁEM CZŁONKOWSKIM ŚWIATOWEJ FEDERACJI LUTERAŃSKIEJ W GENEWIE

Ks. Biskup Dr Munib A. Younan, Biskup Kościoła Ewangelicko-Luterańskiego w Jordanii i w Ziemi Świętej, Prezydent Światowej Federacji Luterańskiej w Genewie.

Anglikański Arcybiskup Justin Welby z Prezydentem Światowej Federacji Luterańskiej, biskupem Munibem Younan w Jerozolimie.

WICEPREZYDENCI ŚWIATOWEJ FEDERACJI LUTERAŃSKIEJ W GENEWIE:

pBiskup Dr Frank O. July, Kościół Ewangelicki w Württemberg, (Stuttgart, Niemcy)

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ KOŚCIÓŁ EWANGELICKO – AUGSBURSKI [LUTERAŃSKI] W POLSCE

Ks. Biskup Jerzy Samiec  -  Zwierzchnik Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego [Luterańskiego] w Polsce.

Katedralny kościół ewangelicko-augsburski Świętej Trójcy w Warszawie przy Placu Małachowskiego.

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ KIM JESTEŚMY?

KOŚCIÓŁ EWANGELICKO – AUGSBURSKI (LUTERAŃSKI) W POLSCE

CZEGO NAUCZAMY?

JAKA JEST NASZA WIARA?

1. „JEDEN ŚWIĘTY, POWSZECHNY I APOSTOLSKI KOŚCIÓŁ„, jak wyznajemy wspólnie w nicejsko – konstantynopolitańskim wyznaniu wiary z lat 325, 381 i 589, znajduje się w wielu partykularnych chrześcijańskich Kościołach zarówno Zachodu jak i Wschodu, który założony przez Jezusa Chrystusa i zrodzony z Ducha Świętego w dniu Zesłania Ducha Świętego stanowił do roku 1054 jedność. Ludzki grzech, pycha i błędy sprawiły liczne podziały chrześcijaństwa (1054 r., 1517 r. i XVI wiek, 1870 r.).

Dlatego Ojcowie Kościoła wzywali: „Kościół zawsze musi się reformować” („Ecclesia semper reformanda„) „w głowie i w członkach”(„in capite et in membris”). Tej starej zasady trzymali się „reformatorowie” (Piotr Vaud – Waldus, 1170, John Wiklef 1360, Jan Hus +1415, Hieronim Savonarola 1475). Jednym z największych reformatorów Kościoła XVI w oprócz ks. Ulricha Zwingliego i ks. Jana Kalwina był niewątpliwie ks. dr Marcin LUTER (1483-1546), augustiański mnich i profesor teologii w Wittenberdze.

2. NAUKA KS. DR. MARCINA LUTRA I INNYCH REFORMATORÓW LUTERAŃSKICH zawarta została w księgach symbolicznych zawartych w Księdze Zgody z roku 1580 (Liber Concordiae), które są (norma normata) wiernym wykładem Pisma Świętego jedynego źródła wiary i nauki chrześcijańskiej w duchu luterańskim. Dlatego tylko to co zawarte jest w księgach symbolicznych obowiązuje luteran zarówno w nauczaniu, jak i wierze. Tylko bowiem tam zawarty jest aktualny wykład Pisma Świętego w duchu „luterańskim”.

„Róża Lutra” jest herbem, znakiem rozpoznawczym całego światowego luteranizmu. To z nią łączy się piękny i głęboki wiersz:

Serce chrześcijanina po różach kroczy, gdy spocznie pod krzyżem i odeń nie zboczy.”

3. NAJWAŻNIEJSZE ZASADY LUTERANIZMU, stały się pryncypiami całego światowego protestantyzmu.

Są to:

* sola Scriptura – jedynie Pismo Święte.

* solus Christus – jedynie Chrystus.

* sola gratia – jedynie łaska.

* sola fide – jedynie wiara.

4. Zgodnie z nauką Pisma Świętego nauczamy więc, że Pismo Święte, Słowo Boże, Biblia, jest jedynym źródłem i normą wiary chrześcijańskiej i życia chrześcijańskiego (norma normans).

Nie ma w nikim innym zbawienia jak tylko w Jezusie Chrystusie, naszym jedynym Zbawicielu, Odkupicielu i Pośredniku, ukrzyżowanym i zmartwychwstałym Panu. Jego krzyż jest drogą do odkupienia i zbawienia. Luterańska „teologia krzyża” („theologia crucis”) stawia krzyż Jezusa Chrystusa podobnie jak ap. św. Paweł w centrum nauki i życia Kościoła. („My zwiastujemy Chrystusa ukrzyżowanego” – 1 Kor 1,23) Wierzący zostaje usprawiedliwiony przez wiarę w Jezusa Chrystusa, jedynie z łaski Bożej, bez zasług (meritum) tzn., że zbawienia nie można zyskać przez własne zasługi, lecz przez krzyżową zasługę Jezusa Chrystusa. Wiara w Jezusa Chrystusa daje zbawienie. „Bez wiary nie można podobać się Bogu” (Hbr 13,6). Wiara jest zupełnym zaufaniem („fidutia„) Bogu. Dobre uczynki nie są zasługami, lecz owocami żywej wiary. Wiara musi być czynna w miłości. Chrześcijanin czyni dobrze nie po to, aby być zbawionym, ale dlatego, że jest zbawiony. Dla luteran nauka o usprawiedliwieniu to zasadniczy „artykuł stania lub upadku Kościoła” („articulus standis et cadentis ecclesiae„), od którego luteranizm nie może odstąpić. Tak więc luteranizm zgodnie z nauką pism apostolskich (szczególnie ap. św. Paweł) mocno akcentuje, iż grzeszny człowiek może być usprawiedliwiony przez Boga darmo z łaski Bożej przez wiarę w Jezusa Chrystusa (por. Ga 2,16. Rz 3,24.28).

Po 31 latach dialogu teologicznego Światowej Federacji Luterańskiej z Kościołem Rzymsko -  Katolickim na powyższy temat, w Święto Reformacji, dnia 31 października 1999 r. podpisana została w Augsburgu wspólna deklaracja luterańsko – katolicka o usprawiedliwieniu z łaski przez wiarę w Jezusa Chrystusa zaakceptowana przez „polskiego” Papieża Jana Pawła II (1978-20020. W dokumencie tym luteranie i katolicy stwierdzają jednomyślnie, że „jesteśmy zbawieni wyłącznie w oparciu o Boże miłosierdzie.” Także luterańska nauka: „jednocześnie usprawiedliwieni i grzeszni„( „simul iustus et peccator„) została przez obie strony po dłuższym dialogu zaakceptowana.

Wierzący są usprawiedliwionymi grzesznikami. Jedno drugiego nie wyklucza. Jednocześnie oba Kościoły zniosły wszystkie wzajemne potępienia (anatemy) XVI wieku dotyczące tej właśnie nauki.

5. SŁOWO BOŻE I SAKRAMENTY ŚWIĘTE są kanałami łaski Bożej i środkami zbawienia. Przez Słowo i Sakrament darowana jest nam łaska Boża. Sakramenty są widzialnym Słowem Bożym

Uznajemy dwa sakramenty (pierwotnie w księgach symbolicznych były uznawane trzy sakramenty: pokuta), które są biblijnymi i ekumenicznymi sakramentami: Sakrament Chrztu Świętego (tu włączona została pokuta) i Sakrament Ołtarza (Wieczerza Pańska, Komunia Święta, Eucharystia, Stół Pański, „Łamanie Chleba”).

Obowiązkiem każdego ewangelika jest czytanie i słuchanie Słowa Bożego, oraz częsty udział ochrzczonych i konfirmowanych członków zboru w Sakramencie Ołtarza.

Kościół Ewangelicko – Augsburski w Polsce podpisał deklarację o wspólnocie ołtarza, ambony i urzędu kościelnego z dwoma Kościołami protestanckimi: Ewangelicko – Reformowanym w Polsce i Ewangelicko – Metodystycznym w Polsce. Wierzących członków innych Kościołów Chrześcijańskich, jeżeli tego sobie życzą, Kościół Ewangelicko – Augsburski w Polsce nie wyłącza ze społeczności wspólnego Stołu Pańskiego na zasadzie tzw. ekumenicznej „gościnności komunijnej”.

6. CHRZEST I WIARA w Jezusa Chrystusa są koniecznymi warunkami zbawienia. Chrzcimy zarówno dzieci rodziców wierzących,  jak  i dorosłych, którzy nie byli ochrzczeni, a poprzez  katechumenat doszli do wiary w Jezusa Chrystusa i pragną być ochrzczeni.   

Chrzest gładzi karę za grzech pierworodny, choć sam grzech pozostaje. Dlatego „przez codzienny żal i pokutę ma być utopiony w nas stary Adam i umrzeć ze wszystkimi

grzechami i złymi pożądliwościami, natomiast ma codziennie wyłaniać się i powstawać nowy człowiek, który by w sprawiedliwości i czystości żył wiecznie przed Bogiem.” W ten sposób chrzest ma permanentne działanie w życiu wierzącego.

=======================================================================================================================

7. SAKRAMENT OŁTARZA udzielany jest na mocy Chrztu Świętego wszystkim konfirmowanym członkom Kościoła (konfirmacja = potwierdzenie, przypomnienie oraz odnowienie przymierza Sakramentu Chrztu Świętego w wieku około 14 – 15 roku życia), lub ochrzczonym jako dorośli, względnie ochrzczonych chrześcijan wstępujących do Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego (konwersja).

Tego Sakramentu udzielamy pod dwiema postaciami (chleba i wina), zgodnie z ustanowieniem Pana Jezusa.

Luteranie na podstawie nauki o wszechobecności ciała Jezusa Chrystusa (Ubiquitas Corporis Christi) wierzą, że w Wieczerzy Świętej (Eucharystii) „w„, „z„, „pod” postaciami chleba i wina jest obecne prawdziwie, substancjalnie, realnie, cieleśnie i rzeczywiście obecne Ciało i Krew Jezusa Chrystusa (nauka o konsubstancjacji).

Luteranizm jednocześnie odrzuca rzymsko-katolicką naukę o tzw. „transsubstancjacji” (przeistoczeniu), jak również protestancką (Zwingli) naukę o symbolicznym tylko znaczeniu Wieczerzy Pańskiej.

8. Święte obrzędy takie jak: konfirmacja, spowiedź (pokuta), małżeństwo, ordynacja i konsekracja (wyświęcenie biskupa, księdza – prezbitera i diakona), modlitwa u chorych i umierających nie są sakramentami, ponieważ brak im jest niektórych cech sakramentalnych (1. ustanowienie przez samego Jezusa Chrystusa, 2. widzialny znak i  3. niewidzialna łaska Boża), są jednak ważnymi obrzędami życia chrześcijańskiego i życia Kościoła).

8. URZĄD KOŚCIOŁA. Zgodnie z Nowym Testamentem istnieje w Kościele powszechne kapłaństwo wiernych, które ma udział w kapłaństwie Jezusa Chrystusa przez Chrzest Święty, który według ks. M. Lutra „jest prawdziwym święceniem kapłańskim„. Obowiązkiem każdego wierzącego jest sprawowanie tego powszechnego kapłaństwa w swojej rodzinie, w otoczeniu, w społeczeństwie i w Kościele.

Po konsekracji ks. superintendenta (biskupa) Mariana Czopa w Pradze

Po konsekracji ks. superintendenta (biskupa) Mariana Czopa w Pradze dokonanej przez biskupa Jana Wacławka (Czeski Cieszyn) w asyście biskupów słowackich i niemieckich.

Kościół Ewangelicki nie zna kapłaństwa hierarchicznego. Mimo tego to samo „powszechne kapłaństwopublicznie w Kościele mogą sprawować tylko i wyłącznie ci, którzy zostali powołani przez ordynację (ustanowienie, wyświęcenie księdza lub diakona) i konsekrację (poświęcenie, wyświęcenie biskupa), a więc zgodnie z nauką i praktyką apostolską przez modlitwę do Ducha Świętego i włożenie rąk biskupa i jego asystentów (współkonsekratorów). Udział w tej modlitwie ordynacyjno – konsekracyjnej ma cały zbór, cały Kościół w pieśni starokościelnej Veni Creator Spiritus (Przyjdź, Duchu Święty, Stwórco, przyjdź)  i we wspólnie odmawianej Modlitwie Pańskiej.

Kościół uznaje jeden urząd duchowny zwiastowania Słowa Bożego i sprawowania, oraz udzielania  Sakramentów Świętych w trzech posługach.

Po konsekracji dwóch łotewskich biskupów diecezjalnych w luterańskiej katedrze w Rydze przez arcybiskupa Janisa Vanagsa w asyście biskupów Wspólnoty z Porvoo.

==================================================================

Ten jeden urząd ma w Kościele trzy misje do spełnienia:

1. Biskup: nadzorowanie w Kościele i w Diecezji, aby Słowo Boże czysto i wiernie było zwiastowane, a Sakramenty Święte były zgodnie z ustanowieniem Jezusa Chrystusa sprawowane i udzielane, troska o zachowanie jedności Kościoła, kierowanie Diecezją, lub całym krajowym Kościołem. Przekazywanie urzędu:  księdza (prezbitera) i diakona wraz z prezbiterami, oraz wraz z innymi biskupami w konsekracji nowego biskupa.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

2. Prezbiter - ksiądz: zwiastowanie Słowa Bożego i sprawowanie Świętych Sakramentów w Kościele i w parafiach, a proboszcz lub proboszcz – administrator sprawuje dodatkowo funkcję  kierowniczą w parafii. Każdy prezbiter wraz ze swoim biskupem ma prawo czynnego uczestniczenia w ordynacji księdza  (prezbitera) i diakona.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

3. Diakon (Na zdjęciu: luterański diakon na Litwie)

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

3. Diakonka w Polsce (Jastrzębie Zdrój)

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

3. Siostry Diakonise w Żeńskim Diakonacie Ewangelickim „EBEN – EZER” w Dzięgielowie koło Cieszyna (Diakonat powstał w roku 1923).

Zadaniem diakonów i diakonek oraz sióstr diakonis jest: spełnianie służby charytatywnej, pomoc biskupom  i proboszczom w duszpasterstwie i nauczaniu kościelnym dzieci i młodzieży, zgodnie z Pragmatyką Służbową Kościoła.

Siostry diakonise zamieszkują wspólnie (obowiązuje celibat)   w Domu Macierzystym, którym kieruje Siostra Przełożona.

Po II wojnie światowej ostał się w Polsce jedyny Diakonat w Dzięgielowie, którym kieruje lub kierowały Siostry Przełożone: S. Diakonisa Ewa Cieślar  [poprzednio:  S. Lidia Gotschalk,  S. Danuta Gerke (+), S. Anna Klimsza (+)].

====================================================================================

W urzędzie Kościoła zachowywana jest sukcesja apostolska:

1. w przekazywaniu wiary apostolskiej (successio fidei),

2. w nauczaniu Kościoła,

3. w trwaniu w nauce apostolskiej,

4. w przekazywaniu zwyczajem apostolskim urzędu apostolskiego (successio ordinis) przez modlitwę i włożenie rąk biskupa (biskupów) i księży powołanych do dokonania ordynacji lub konsekracji.

Kościoły  luterańskie uznają zarówno „sukcesję episkopalną” (biskupów), jak też i „sukcesję prezbiterską” (prezbiterów – księży), tzn. tam gdzie nie było  biskupów, ordynować mogli prezbiterzy sprawujący urząd kierowniczy w Kościele lub Diecezji,  tzw. „urząd episkope ” (gr. ἐπισκοπή) [Superintendenci, Seniorzy].

JE Ks. Arcybiskup Dr  Anders Wejryd, Prymas Luterańskiego Kościola Szwecji

JE Ks. Arcybiskup Dr Anders Wejryd, Prymas Luterańskiego Kościoła Szwecji

Obie sukcesje, a więc „episkopalna” i „prezbiterska„,  obecne są w całym Kościele Luterańskim od czasów Reformacji XVI wieku.

Choć Reformacja była przeciwna episkopatowi  monarchicznemu (jednoosobowe kierownictwo), to jednak nigdy nie kwestionowała nowotestamentowego urzędu biskupa. Ks. dr Marcin Luter pisał nawet: „Kościół nie może żyć bez biskupa” w rozumieniu episkopatu według św.Augustyna (339): „Vobis episcopus, vobiscum christianus – Dla was jestem biskupem, z wami jestem chrześcijaninem„.

 Instalacja ks. biskupa Gerharda Ulricha w urząd Biskupa Krajowego (Landesbischof) Kościoła Północnych Niemiec.

Instalacja ks. biskupa Gerharda Ulricha w urząd Biskupa Krajowego (Landesbischof) Kościoła Północnych Niemiec.

Rada Biskupów Luterańskich Kościoła Krajowego Kościola Ewangelicko - L

Rada Biskupów Luterańskich Krajowego Kościoła Ewangelicko - Luterańskiego Północnych Niemiec

Historyczną sukcesję apostolską biskupów w dawnej Polsce szczególnie podkreślali Bracia Czescy (Unitas Fratrum – Jednota Braterska), którzy przybyli z Czech i osiedlili się w Wielkopolsce – 1548 (Leszno Wlkp., Żychlin k/Konina), przyznawali się najpierw do Konfesji Augsburskiej. Historyczną sukcesję apostolską biskupów sami otrzymali od Waldensów w roku 1467 i przekazywali ją nieprzerwanie swoim biskupom (seniorom i konseniorom) uważając ją za wielkie dobrodziejstwo Kościoła. Sukcesję biskupią otrzymali biskupi, którzy nieraz nazywani byli w owych czasach „seniorami” i „konseniorami” (zastępca seniora). Byli to biskupi: Daniel Ernest Jabłoński, Jan Amos Komeński, Piotr Jabłoński, Mikołaj Gertichius, Bythner, Dawid Nitschmann i Mikołaj hr. Zinzendorf (Herrnhut) i inni.

Dzisiaj dzięki lepszemu zrozumieniu „powszechności” (tzw. „katolickości„) i „ekumeniczności” Kościoła, wszyscy obecni luterańscy biskupi w Polsce posiadają sukcesję apostolską biskupów, którą otrzymali przez modlitwę do Ducha Świętego i włożenie rąk, przede wszystkim od luterańskich biskupów krajów skandynawskich (Szwecja, Finlandia, Dania), krajów nadbałtyckich (Litwa, Łotwa i Estonia), ze Słowacji, Czech, Austrii, Węgier, Rosji i Ukrainy, oraz z Niemiec (VELKD, SELK i EKD). Tam Kościoły luterańskie albo zachowały sukcesję apostolską już od XVI wieku (Szwecja i Finlandia), albo dopiero  w XX wieku  przyjęły także łańcuch historycznego, nieprzerwanego przekazywania urzędu biskupiego Kościoła z Uppsali (Szwecja) lub z innych krajów.

Ponadto dwaj nasi polscy biskupi (ks. biskup Ryszard Bogusz z Wroclawia i ks.biskup Tadeusz Szurman z Katowic) otrzymali także tzw. ekumeniczną sukcesję apostolską” przez włożenie na ich głowy podczas konsekracji rąk polskich biskupów: starokatolickich (polskokatolickich), rzymsko-katolickiego i prawosławnego.

Współkonsekrowani przez nich inni biskupi w kraju (biskupi luterańscy i biskup ewangelicko – reformowany) oraz zagranicą (Czechy, Węgry, Austria  i Niemcy, a więc obecni niemieccy biskupi:  Biskup Samodzielnego Kościoła Ewangelicko – Luterańskiego [SELK], Biskup Berlina, Brandenburgii i Górnych Łużyc, oraz  Prezes Kościoła w Hessen – Nassau [EKD] otrzymali tym samym także episkopalną sukcesję apostolską biskupów pochodzenia katolickiego i prawosławnego.

Tak więc wszyscy nasi polscy biskupi ewangeliccy (i wyżej wymienieni biskupi zagraniczni współkonsekrowani przez polskich biskupów) posiadają obecnie zarówno sukcesję apostolską albo z linii uppsalskiej albo też z linii Rebiby i linii prawosławnej:

1. z „linii uppsalskiej” (pochodzącą z roku 1523 z Rzymu od papieża Klemensa VIII, bp Petrus Magni (rzym-kat) 1524 i poprzez luterański Kościół Szwedzki: abp Laurentius Petri Nercius 1531, abp Nathan Soederblom 1914 i poprzez biskupów słowackich: bp Juraj Janoška 1925 (konsekrowany w Uppsali przez arcybiskupa Nathana Soederbloma), bp Dušan Fajnor 1928 (konsekrowany przez arcybiskupa Nathana Soederbloma i biskupa Juraja Janoškę w Modrej koło Bratysławy),

2. jak również  z roku 1551 z „linii kard. Scipione Rebiby” (poprzez Kościół Starokatolicki – Polskokatolicki i Kościół Rzymsko-Katolicki).

3. z „linii prawosławnej„.

============================================================================

Ekumeniczni współkonsekratorzy:

Biskupi linii „Rebiby” – katolickiej:

Biskup Ordynariusz Wrocławski  Wiesław Skołucki i biskup pomocniczy Zygmunt Koralewski z Kościoła Polskokatolickiego - współkonsekratorzy biskupa luterańskiego Ryszarda Bogusza

Biskup Ordynariusz Wrocławski Wiesław Skołucki i biskup pomocniczy Zygmunt Koralewski z Kościoła Polskokatolickiego – współkonsekratorzy biskupa luterańskiego Ryszarda Bogusza

Arcybiskup Jeremiasz z  „linii prawosławnej” sięgającej do patriarchy Grzegorza VII z Antiochii (1913).

DEO GRATIAS!

====================================================================================

KONSEKRACJE BISKUPÓW  LUTERAŃSKICH NA ŚWIECIE:

Konsekracja polskiego luterańskiego biskupa Waltera Jaguckiego w Londynie przez biskupa Martina Linda iminnych biskupów (w tym biskupaJana Szarka)

==========================================================================

Sukcesję apostolską wszystkich 3 linii sukcesyjnych posiada Zwierzchnik Kościoła w Polsce, od dnia 6 stycznia 2010 r.  jest nim ks. biskup Jerzy Samiec:

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Luterańscy arcybiskupi, biskupi, księża (prezbiterzy) i diakoni po konsekracji w Tallinie (Estonia) w roku 2007  biskupa luterańskiego dla Syberii Wsjewołoda Łytkina.

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

W Polsce episkopalną, historyczną sukcesję apostolską posiadają także wszyscy biskupi diecezjalni i biskupi wojskowi, jak też i obecni biskupi emerytowani:

1.  Ks. Biskup Paweł Anweiler (Diecezja Cieszyńska)

2. Ks. Biskup Tadeusz Szurman (Diecezja Katowicka)

3. Ks. Biskup Prof. Dr hab. Marcin Hintz (Diecezja Pomorsko – Wielkopolska)

4. Ks. Biskup Rudolf Bażanowski (Diecezja Mazurska)

5. Ks. Biskup Jan Cieślar (Diecezja Warszawska)

6. Ks. Biskup Ryszard Bogusz (Diecezja Wrocławska)

7. Ks. Biskup płk. Mirosław Wola (Ewangelicki Biskup Wojskowy od roku 2010)

Biskupi Seniorzy (emerytowani):

1. Ks. Biskup – Senior Dr Janusz Narzyński (Zwierzchnik Kościoła w latach 1976 – 1991), 2. Ks. Biskup – Senior Dr Jan Szarek (Zwierzchnik Kościoła w latach 1991 - 2001)

3. Ks. Biskup – Senior Janusz Jagucki (Zwierzchnik Kościoła w latach 2001 – 2010)

4. Ks. Biskup – Senior Rudolf Pastucha (Zwierzchnik Diecezji Katowickiej w  latach 1981 – 2001)

5. Ks. Biskup – Senior Michał Warczyński (Zwierzchnik Diecezji Pomorsko – Wielkopolskiej w latach 1992 – 2011)

6. Ks. Biskup Generał Ryszard Borski (Ewangelicki Biskup Wojskowy w latach 1999 – 2009).

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Na temat sukcesji apostolskiej p.t.: „Pochodzenie sukcesji apostolskiej polskich biskupów luterańskich

ukazała się w roku 2012 praca pióra ks. Jana Grossa, wydana przez Wydawnictwo „WARTO”. (Druk: „Augustana” Bielsko – Biała 2012 i 2013).   W sierpniu 2013 r.  wyszło trzecie wydanie poprawione, które można nabyć w Cieszynie w Księgarni WARTO (także pocztą), ul. Wyższa Brama 29, PL. 43-400 Cieszyn 33 852 36 44 (cieszyn@warto.com.pl ).

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

ORDYNACJA (WYŚWIĘCENIE) KSIĘŻY W POLSCE:

Ordynacja ks. mgr. Jana Grossa 2 października 1960 r. w Chorzowie (kościół M. Lutra)

Ordynacja ks. mgr. Jana Grossa 2 października 1960 r. w Chorzowie (kościół M. Lutra)

Ordynacja księdza mgr.  Jana Grossa w Chorzowie dnia 2 X 1960 r. dokonana przez ks. biskupa prof. dr. Andrzeja Wantułę (+) oraz ks. seniora Alfreda Hauptmana (+) i ks. radcę Roberta Fiszkala (+).

Ordynacja w Goleszowie  26 XII 1971 r. księdza mgr. Tadeusza Raszyka (+) przez ks. biskupa prof. dr. Andrzeja Wantułę (+) oraz ks. proboszcza Tadeusza Terlika (+)  i ks. Jana Grossa.

Ordynacja w Goleszowie 27.12.2009 r. księdza mgr. Karola Niedoby dokonana przez ks. biskupa Janusza Jaguckiego oraz ks. biskupa Pawła Anweilera i ks. biskupa Tadeusza Szurmana

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

Pierwsza ordynacja w  nowym kościele ap. Piotra i Pawła w Tychach księży mgr.: Janusza Staszczaka i Marcina Orawskiego w dniu 1 lutego 1998 r. dokonana przez ks. biskupa Jana Szarka.

Druga ordynacja w kościele ap. Piotra i Pawła w Tychach księdza mg. Mateusza Łaciaka 23 XI 2008 r. dokonana przez ks. biskupa Janusza Jaguckiego w asyście  ks. biskupa Mieczysława Cieślara (+), ks. pułkownika Adama Pilcha (+ Smoleńsk) i ks. proboszcza Henryka Macha.

Ordynacja we Wrocławiu ks. mgr. Michała Matuszka dokonana przez ks. biskupa Jerzego Samca w asyście ks. radcy Janusza Sikory i ks. radcy Piotra Wowrego 6 XI 2011 r.

++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

9. SPOWIEDŹ. Praktykujemy: spowiedź powszechną (publiczną) w kościele, spowiedź prywatną u księdza dla tych, którzy pragną szczególnej osobistej pociechy i osobistej absolucji (rozgrzeszenia), spowiedź codzienną w modlitwie przed Bogiem.

10. KOŚCIÓŁ jest zgromadzeniem wierzących („congregatio fidelium”) i społecznością świętych („comunio sanctorum”, jak wspólnie wyznajemy w apostolskim wyznaniu wiary: „Wierzę w … święty Kościół powszechny, społeczność świętych„), w których Słowo Boże jest czysto i wiernie nauczane, a Sakramenty Święte są sprawowane i udzielane zgodnie z ustanowieniem Pana Jezusa. Głową Kościoła jest sam Jezus Chrystus, który kieruje Kościołem przez Ducha Świętego.

======================================================================================================================================================================================================================================================================================

W kościele luterańskim w Bad Blankenburg (Turyngia) ks. biskup (in pectore) prof. dr Peter Beyerhaus sprawuje luterańską liturgię eucharystyczną dla Wspólnoty Konfesyjnej im. św. Piotra i Pawła w Niemczech.

======================================================================================================================================================================================================================================================================

11. ŚWIĘCI. Ponieważ Kościół jest społecznością świętych, dlatego nie kanonizujemy, ani też nie modlimy się do świętych. Czcimy świętych z przeszłości i teraźniejszości przez naśladowanie ich wiary i dobrych uczynków (Augsburskie wyznanie wiary art. XXI).

Ich stawiamy sobie za wzór wiary i w naśladowaniu ich życia w naszym codziennym życiu.

===================================================================================================================================================================================================================================================================================

12. MARIOLOGIA – Maria Panna, Matka naszego Pana należy do grona świętych, ponieważ należała do pierwszego Kościoła trwając razem z apostołami na modlitwie i łamaniu chleba (Dzieje Apostolskie 21,14)

Luterańskie symbole wiary nazywają ją: „…czystą, świętą zawsze Dziewicą…”, „… najgodniejszą najwyższej czci” (Dignissima amplissimis honoribus) ze wszystkich kobiet na ziemi. Kościół luterański uznając uchwały pierwszych 7 soborów ekumenicznych, zgodnie z uchwałą III Soboru w Efezie z r. 431 uznaje, że Maria Panna jest Matką Bożą, Bogurodzicą (Theotokos, Dei Genitrix), ponieważ urodziła wcielonego Boga, Jezusa Chrystusa – Boga i Człowieka w jednej Osobie. (Marcin Luter w Małym Katechizmie: „Wierzę, że Jezus Chrystus prawdziwy Bóg z Ojca w wieczności zrodzony, a zarazem prawdziwy Człowiek z Marii Panny narodzony jest moim Panem„).

Jednak Artykuły Szmalkaldzkie nauczają: „... nie potrzebujemy wzywania świętych, chociażby nawet była to rzecz cenna, jednak jest to rzeczą bardzo zgubną. Chociaż aniołowie w niebie, a święci na ziemi, a może także i w niebie, modlą się za nas (jak zresztą i Chrystus czyni), to jednak z tego nie wynika, iż mamy aniołów i świętych wzywać, uwielbiać i czynić jako patronów i orędowników …(….) Jest to bowiem bałwochwalstwo, gdyż taki zaszczyt przyznawać należy jedynie Bogu.” (Artykuły Szmalkaldzkie, cz. II,25-26). Dlatego Kościół Ewangelicko – Augsburski [Luterański] modli się tylko i wyłącznie do Boga w Trójcy Świętej Jedynego (I przykazanie: „Jam jest Pan, Bóg twój. Nie będziesz miał innych bogów obok Mnie„).

Jeden jest tylko Orędownik – Jezus Chrystus, który wraz z Duchem Świętym przyczynia się za nami u Ojca w westchnieniach niewysłowionych.

13. KULT – SŁUŻBA BOŻA. Porządek nabożeństwa luterańskiego w zasadzie nie odbiega od porządku nabożeństwa wczesnochrześcijańskiego i średniowiecznego, od porządku mszy Kościoła Zachodniego i liturgii eucharystycznej Kościoła Wschodniego. Różni się jedynie od nich teologicznie. Marcin Luter przy reformie mszy usunął z niej jedynie to co „que sonant oblationem” („co zalatuje ofiarą”). Nabożeństwo luterańskie nie jest więc powtórzeniem bezkrwawej ofiary Jezusa Chrystusa składanej Bogu przez ludzi (kapłana), lecz ofiarą Boga darowaną w Jezusie Chrystusie ludziom, jest wspomnieniem i uobecnieniem w Słowie i Sakramencie ofiary Chrystusa.

Istotę nabożeństwa ewangelickiego określił Marcin Luter w kazaniu na poświęceniu kościoła zamkowego w Torgawie w roku 1544 w słowach: „… aby tu sam Pan Chrystus przemawiał do nas w Słowie Swoim świętym, a my abyśmy z Nim mówili przez modlitwę, psalmy i pieśni pochwalne.

Liturgia luterańska od XVI wieku sprawowana jest w każdym kraju w języku narodowym wiernych.

===========================================================

14. STROJE LITURGICZNE. Zarówno stroje liturgiczne jak i wyposażenie świątyni, luteranizm uważa za tzw. „adiafora” tzn. „rzeczy nieistotne„, obojętne, które mogą istnieć, ale nie mają znaczenia dla naszego zbawienia. Stąd istnieje w tych sprawach w luteranizmie światowym wielka różnorodność, co stwarza bogactwo form liturgicznych. Od czarnej profesorskiej togi z befką (Niemcy i niektóre kraje Europy Środkowej), poprzez ubraną na togę „komżę” (krótka alba – Słowacja; Alba Silesiana -  Czechy – Śląsk Zaolziański, Polska, głównie Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Warszawa, Łódź, Poznań, Toruń, Bydgoszcz i inne), albę (tunika z rękawami sięgająca do kostek) i stułę w kolorze liturgicznym (długi szal zakładany na albę lub togę: cały świat luterański), a także na albę zakładany  ornat (tylko do liturgii eucharystycznej), oraz kapa, mitra i pastorał dla biskupów (kraje skandynawskie, kraje nadbałtyckie, Ziemia Święta, Australia, Afryka, Indie).

Na taką różnorodność form liturgicznych zezwalają księgi symboliczne luteranizmu. Dlatego od początku światowy luteranizm jest „kolorowy”, reprezentuje tak wielkie  liturgiczne bogactwo form i „jedność w różnorodności.”

Pragmatyka Służbowa Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego w Polsce z dnia 28 listopada 1999 r. zatwierdzona przez X Synod Kościoła, jak również próbna Agenda (właściwie tylko samo ORDO) opracowana przez Synodalną Komisję do spraw Liturgii i Muzyki Kościelnej i zatwierdzona uchwałą Rady Synodalnej Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego w RP w dniu 10 czerwca 1995 r. do użytku przez duchowieństwo ewangelicko – augsburskie do czasu wydania pełnej Agendy,  po raz pierwszy oficjalnie dopuszcza dla duchownych luterańskich w Polsce trzy alternatywne stroje liturgiczne.

Są to:

1.  czarna toga z białą befką (wprowadzona na mocy dekretu króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III najpierw w Prusach, a później też i w innych krajach),

==========================================================

2. biała komża tzw. „alba silesiana”, czyli „alba śląska”, zakładana na czarną togę (komża, czyli sięgająca do kolan alba, używana jest od czasów Reformacji w Księstwie Cieszyńskim, oraz w formie białej „rokiety” na Słowacji i na południu Niemiec (Württemberg, ale też w innych Kościołach Krajowych Niemiec, np. Lipsk) ).

=============================================================================================

3. biała (kremowa, jasna) alba sięgająca do kostek, kroju skandynawskiego, ze

stułą w kolorze liturgicznym odpowiadającym niedzieli lub świętu roku kościelnego (stuła oznacza urząd Kościoła i używana jest przez luteran na całym świecie). Białą-jasną albę ze stułą używa większość luterańskich Kościołów na świecie. Ten ogólnoświatowy strój liturgiczny duchowieństwa luterańskiego, używany jest w Kościele Zachodnim od najdawniejszych czasów chrześcijaństwa (pierwotnie był to strój chrzestny. Chrzest odbywał się w noc Wielkanocną, a katechumeni przez tydzień chodzili ubrani w białych albach aż do Niedzieli Quasimodogeniti jeszcze do dziś nazywanej też „Niedzielą Białą” albo „ w bieli” – „in albis”). Używa jej zarówno Kościół Zachodni, jaki Wschodni, a od czasów Reformacji (500 lat) także Kościół Luterański i Anglikański, a od niedawna także Kościół Metodystyczny w wielu krajach świata.

Alba jako dawny strój chrzestny dla wszystkich chrześcijan, po dzień dzisiejszy może być i jest używana (bez stuły) w służbie Bożej także i przez nieordynowanych członków Kościoła (np. studenci teologii, praktykanci, lektorzy, organista, kościelny).

Dziś także za przykładem skandynawskich i amerykańskich Kościołów luterańskich i w naszym Kościele w Polsce niektóre parafie  (np. Parafie: Bielsko, Stare Bielsko, Wisła – Jawornik, Warszawa) używają alby dla konfirmantów w dniu konfirmacji. Zaletą tego jest, że młodzież (zarówno dziewczęta jak i chłopcy) ubrani są jednakowo i skromnie, bez niepotrzebnych wydatków dla rodziców, a zarazem alba przypomina wszystkim ich własny Chrzest Święty, którego potwierdzeniem i przypomnieniem jest przecież konfirmacja. Dziwnie jednak to wygląda gdy konfirmanci są ubrani na biało w albach, a ksiądz ubrany jest w czarnej todze (!). Niepojęte!

=============================================================

15. STANY PO ŚMIERCI. Zgodnie z nauką Biblii uznajemy tylko dwa stany po śmierci:

* niebo (bliskość Boga: „A tak zawsze z Panem będziemy„.),

* piekło (wieczne oddalenie od Boga: „Idźcie przeklęci w ogień wieczny”).

Odrzucamy naukę o czyśćcu, jak również związaną z nią naukę o odpustach za żywych i umarłych. Luteranizm nie zabrania jednak modlić się za umarłych i wspominać ich przed Panem w modlitwie. (Obrona Augsburskiego Wyznania Wiary uczy w art. XXIV, 94:”…dawni autorowie mówią o modlitwie za zmarłych, której my nie zakazujemy – …de oratione pro mortuis, quam nos non prohibemus…„).

Luteranizm stanowczo odrzuca natomiast msze za umarłych, gdyż msza (Wieczerza Pańska) jest przez Pana Jezusa ustanowiona dla żywych, a nie dla i za umarłych. Ona umarłym nic pomóc już nie może i pomóc nie musi, jeśli w tym życiu wiarą przyjęli Chrystusa jako swego Pana i Zbawiciela, i oczyszczeni zostali Jego krwią.

16. Kościół Ewangelicko – Augsburski (Luterański) w Rzeczypospolitej Polskiej nieprzerwanie od XVI wieku istnieje na terenie naszej Ojczyzny. Należeli do niego w przeszłości i należą także obecnie sławne i wybitne postacie Polskiego Narodu, zasłużeni dla kultury, sztuki, muzyki, techniki, polityki, sportu i innych dziedzin, zarówno rdzenni Polacy, jak też i potomkowie współwyznawców z innych narodów, którzy na zaproszenie Polaków przybyli do Polski, aby tu budować nasz Kraj. Z czasem dla nich Polska stała się ich własną Ojczyzną, za którą nieraz oddawali swoje życie.

Za Kościół i Ojczyznę Polskę oddało życie w czasie II wojny światowej wielu świeckich i duchownych ewangelików, między innymi: Zwierzchnik Kościoła Ks. Biskup Dr Juliusz Bursche, o którym  Papież Jan Paweł II w kościele św. Trójcy w Warszawie 9 VI 1991 r. powiedział: „Ten wielki chrześcijanin i wielki polski patriota wolał oddać życie w niemieckim więzieniu niż wyrzec się polskości”. W hitlerowskich obozach koncentracyjnych przebywało lub nawet zginęło wielu członków rodziny Biskupa, zginęli: Ks. Senior Leon May, Ks. Senior Karol Kulisz, Ks. Ryszard Danielczyk, Ks. Józef Nierostek, Ks. Władysław Pawlas i wielu wielu innych duchownych i świeckich naszych współwyznawców.

Dzisiaj słynnymi ludźmi w Polsce są między innymi tacy ewangelicy, jak: b. Premier RP i były przewodniczący Parlamentu Europejskiego prof. dr hab. inż. Jerzy Buzek, czy olimpijczyk – mistrz świata Adam Małysz, względnie też znany pisarz Jerzy Pilch, obaj ostatni rodem z Wisły.

17. WŁADZE KOŚCIOŁA. Najwyższą władzą ustawodawczą Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP jest SYNOD KOŚCIOŁA wybrany w sposób „demokratyczny” z grona wszystkich duchownych (15 osób), oraz z świeckich członków Synodów Diecezjalnych, jak również przedstawicieli organizacji i duszpasterstw środowiskowych Kościoła (68 członków) na okres 5 lat.

Na zdjęciu: XI Synod Kościoła obradujący w Bielsku – Białej.

Synod Kościoła wybiera:

* BISKUPA KOŚCIOŁA, który jest duchownym Zwierzchnikiem i Pasterzem całego Kościoła w Polsce, a z urzędu także Prezesem Konsystorza.

Od dnia 6 stycznia 2010 r. Zwierzchnikiem i Biskupem Kościoła jest Ks. Biskup Jerzy SAMIEC, Prezes Konsystorza,  który rezyduje w Warszawie.

[Poprzedni Biskupi Kościoła w XX i w XXI wieku: Janusz Jagucki (2001-2010), Jan Szarek (1991-2001), Janusz Narzyński (1975-1991), Andrzej Wantuła (1959-1975), Karol Kotula (1951-1959) i jego biskup pomocniczy Zygmunt Michelis (1952-1958), Jan Szeruda (1945-1951), Juliusz Bursche (1905- 1942)]

* PREZESA SYNODU, który jest zarazem przewodniczącym Rady Synodalnej. Może nim być duchowny lub świecki członek Synodu Kościoła (na okres 5 lat).

Aktualnie prezesem Synodu od roku 2012 jest Ks. Radca Grzegorz Giemza.

[Poprzedni prezesi synodów w XX i XXI wieku: Ks. Radca Waldemar Pytel (2009-2012), Ks. Jerzy Samiec (2007-2009), Ks. Radca Jan Gross (2002-2007), Ks. Radca Tadeusz Szurman (1998-2002), Ks. Radca Andrzej Hauptman (1995-1998), Ks. Prof. Dr hab. Manfred Uglorz (1992-1995), Ks. Biskup Jan Szarek (1991-1992), Ks. Biskup Janusz Narzyński (1985-1991), Ks. Senior Prof. Dr Woldemar Gastpary (1957-1965), Ks. Biskup Adiunkt Zygmunt Michelis (1952-1957), Ks. Radca Karol Kotula (1950-1952), Ks. Biskup Dr Juliusz Bursche (1937-1942).]

* RADĘ SYNODALNĄ, która stanowi Prezydium Synodu, a  pomiędzy sesjami reprezentuje Synod i wykonuje zadania należące do niego. Rada Synodalna składa się  oprócz Prezesa Synodu z   2 duchownych i 2 świeckich radców wybranych na pierwszej sesji Synodu  na okres 5 lat.

* KONSYSTORZ – naczelną władzą administracyjną Kościoła w Polsce i organem wykonawczym Synodu wybranym  na okres 5 lat: świeckiego Wiceprezesa Konsystorza, oraz 3 radców konsystorskich z grona duchownych i 3 radców świeckich członków Kościoła.

[Aktualnie prezesem Konsystorza jest ks. biskup Jerzy Samiec, a jego zastępcą: wiceprezes mgr inż. Adam Pastucha.]

19. WŁADZE DIECEZJI. Kościół składa się z 6 diecezji (cieszyńska, katowicka, mazurska, pomorsko – wielkopolska, warszawska i wrocławska.).

Wybrani świeccy przedstawiciele parafii wraz ze wszystkimi duchownymi Diecezji stanowią Synod Diecezjalny.

Synod Diecezjalny wybiera:

* Biskupa Diecezjalnego z pośród duchownych diecezji.

* Radę Diecezjalną (1 duchowny radca, który w sprawach duchowych jest zastępcą Biskupa Diecezjalnego, oraz świeckiego Kuratora Diecezji i 1 świeckiego radcę diecezjalnego.)

18. PARAFIE I FILIAŁY danej diecezji tworzą samodzielne jednostki kościelne posiadające osobowość prawną: parafie i podległe parafiom filiały. Zgromadzenie Parafialne składające się z członków Parafii, którzy są konfirmowani, ukończyli 18 rok życia i opłacili składkę kościelną (1 procent od dochodu) za miniony rok, wybiera: Proboszcza, Radę Parafialną. Proboszcz jest duchownym zwierzchnikiem i pasterzem Parafii. Do pomocy w dużych parafiach może być wybrany proboszcz pomocniczy, lub przydzielony przez Konsystorz wikariusz. Wszystkim duchownym luterańskim w Polsce od czasów Reformacji przysługuje tytuł „ksiądz” (Ksiądz Biskup, Ksiądz Prezes, Ksiądz Radca, Ksiądz Dziekan, Ksiądz Proboszcz, Ksiądz Wikariusz, Ksiądz Prefekt).

Prawo Kościoła Luterańskiego w Polsce nie przewiduje co najmniej od 60 lat dawnego tytułu „pastor” używanego w północnych Niemczech zarówno przez ewangelików, jak też i katolików (!), lub w Czechach, czy w Ameryce (pastor = proboszcz, a więc nie każdy ksiądz jest pastorem, czyli proboszczem).

Dziś w Polsce tytułem „pastor” posługują się przede wszystkim protestanckie Kościoły tzw. „ewangelikalne„.

W Parafiach i Filiałach, w których nie ma wybranego proboszcza, Konsystorz mianuje proboszcza – administratora ze wszystkimi uprawnieniami proboszcza. Może on jednak, podobnie jak wikariusz, gdy zajdzie taka potrzeba, być przeniesiony przez Konsystorz na inne stanowisko i do innej parafii. Od I Niedzieli Adwentu, dnia 28 listopada 1999 r. do urzędu duchownego Kościół włączył także stałych: diakonów, diakonki i siostry diakonise, które i którzy po święceniach diakonackich otrzymanych od biskupa diecezjalnego zajmują się głównie pracą charytatywną, diakonijną, dydaktyczną, liturgiczną, oraz wszelką pomocą biskupom i proboszczom (oprócz odprawiania spowiedzi i absolucji, liturgii Sakramentu Ołtarza oraz asystowania i błogosławienia ślubu kościelnego. Starokościelnym zwyczajem, diakonii nie biorą czynnego udziału w nakładaniu rąk podczas ordynacji i konsekracji).

21. DUSZPASTERZE i DUSZPASTERSTWA. Przyszli duchowni i katecheci kształcą się w państwowej, wyższej uczelni teologicznej – w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, w której studia trwają 5 lat. Wszyscy duchowni i katecheci posiadają co najmniej tytuł magistra teologii lub pedagogiki religijnej.

Kościół prowadzi także duszpasterstwo młodzieżowe, wojskowe, więzienne i szpitalne. Niektórzy duchowni zatrudnieni są w ponadparafialnych jednostkach kościelnych, np. w Wydawnictwie „Augustana” w Bielsku-Białej (ks. redaktor Jerzy Below),

w Centrum Misji i Ewangelizacji (Szkoła Biblijna) w Dzięgielowie koło Cieszyna (ks. dyrektor Grzegorz Giemza, prezes Synodu Kościoła), oraz w ogólnopolskim duszpasterstwie młodzieżowym (ks. radca Grzegorz Giemza).

Centrum Misji i Ewangelizacji organizuje każdego roku, zazwyczaj w pierwszym tygodniu lipca Tydzień Ewangelizacyjny w Dzięgielowie. Są także organizowane tygodnie ewangelizacyjne w Mrągowie, Zelowie i na „WANGU” w Karkonoszach.

Konsystorz Kościoła kieruje także systemem internetowym Kościoła. Internet Kościoła www.luteranie.pl zawiera wszystkie ważniejsze informacje dotyczące Kościoła. Podobnie parafie i organizacje kościelne lub osoby prywatne posiadają swoje strony internetowe, które szeroko informują o życiu parafialnym i kościelnym.

22. DIAKONIA KOŚCIOŁA. Kościół powołał także „DIAKONIĘ KOŚCIOŁA,” diakonie diecezjalne i diakonie parafialne, które zajmuje się pracą charytatywną w Kościele, w Diecezji, w Parafii. Także Diecezje posiadają Diakonie Diecezjalne. Prezesem Diakonii Polskiej jest Ks. Biskup Ryszard Bogusz, a jej Generalnym Sekretarzem – Pani Wanda Falk (teolog) z siedzibą w Warszawie ul. Miodowa 21.

23. DIAKONAT. W Dzięgielowie koło Cieszyna znajduje się jedyny polski Dom Macierzysty Żeńskiego Diakonatu Ewangelickiego „Eben-Ezer” (nazwa z 1 księgi Samuelowej 4,1: „Eben – Ezer” znaczy „Aż dotąd pomagał nam PAN”) założonego, przez ks. seniora Karola Kulisza w roku 1923 (Męczennika za sprawę Kościoła i Ojczyzny w obozie koncentracyjnym w Buchenwald).

Siostry diakonise wyświęcone przez Biskupa Kościoła zajmują się głównie pracą charytatywną, diakonijną i ewangelizacyjną.

Na czele Diakonatu aktualnie stoi od 20 września 2009 r. Przełożona, Siostra Diakonisa Ewa Cieślar [Poprzednie Przełożone Diakonatu: Siostra Diakonisa Lidia Gottschalk (1981-2009), Siostra Diakonisa Danuta Gerke (1945-1981), Siostra Diakonisa Anna Klimsza (1923-1939).] Aktualnie duszpasterzem Diakonatu jest ks. proboszcz mgr Marek Londzin [Poprzednio duszpasterzami Diakonatu byli: ks. proboszcz mgr Emil Gajdacz, ks. radca dr Alfred Jagucki, ks. mgr Paweł Sikora, ks. mgr Jan Fussek i ks. senior Karol Kulisz.]

24. DOMY OPIEKI oraz DOMY WYPOCZYNKOWE. Kościół posiada domy opieki dla dorosłych: Dzięgielów, Bielsko-Biała, Bytom – Miechowice,  Chylice k. Warszawy, Węgrów i Mikołajki.

W miejscowościach wczasowo – turystycznych znajdują się także domy gościnne, wypoczynkowe i rekolekcyjne: „Betania” w Wapienicy (Bielsko-Biała), w Istebnej, w Salmopolu k. Szczyrku, w Mikołajkach i w Sorkwitach na Mazurach. Dom Rekolekcyjny im. Biskupa Juliusza Burschego w Wiśle Uzdrowisku (ul. Górnośląska 1) tzw. „Księżówka” jest domem wypoczynkowym, a zarazem oficjalną siedzibą Stowarzyszenia Księży i Katechetów Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego w RP, który powstał z inicjatywy ks. biskupa dr. Juliusza Burschego. Stowarzyszenie powstało 22 stycznia 1924 r. Jego działalność po II wojnie światowej została zawieszona, a dom zabrany na inne cele. Po upadku komunizmu, Komitet w składzie: ks. radca Ryszard Janik, ks. Jan Lech Klima i ks. Tadeusz Konik zajął się sprawa przywrócenia „Księżówki” prawowitym właścicielom oraz reaktywowaniem działalności Stowarzyszenia Księży i Katechetów Kościoła Ewangelicko – Augsburskiego w RP, które jest właścicielem „Księżówki”. Pierwszym powojennym rektorem tego domu i prezesem SKiK został ks. Tadeusz Konik (1990-2003), następni prezesi: ks. Jerzy Samiec (2003-2009), ks. Henryk Reske, ks. Władysław Wantulok.

Od roku 1991 SKiK wydaje dla księży i katechetów periodyk: „Teologia i ambona”. (www.skik.pl)

Od roku 2007 Kościół prowadzi Instytut Pastoralny, którego dyrektorem jest ks. dr Adrian Korczago, wykładowca ChAT w Warszawie.

25. BRATNIA POMOC IMIENIA GUSTAWA ADOLFA (króla szwedzkiego) jest organizacją zajmującą się niesieniem pomocy materialnej diasporze kościelnej. Prezesem Bratniej Pomocy im. G.A. w Polsce od czerwca 2004 r.  jest ks. proboszcz Tadeusz Makula z Żor (diec. katowicka).

26. WYDAWNICTWA EWANGELICKIE:

* Ośrodek Wydawniczy „AUGUSTANA” w Bielsku – Białej (Prezes: radca Konsystorza

Radca Konsystorza Korneliusz Glajcar, Prezes Ośrodka Wydawniczego  AUGUSTANA w Bielsku - Białej

Radca Konsystorza Korneliusz Glajcar, Prezes Ośrodka Wydawniczego AUGUSTANA w Bielsku - Białej

Korneliusz Glajcar, e-mail: drukarnia@augustana.com.pl)

* Wydawnictwo „AUGUSTANA” (Dyrektor i Redaktor Naczelny ks. mgr Jerzy Below) wydaje dla Kościoła (wydawnictwo@augustana.pl; www.augustana.pl ) :

* Czasopisma i książki: Naczelny Redaktor: ks. mgr Jerzy Below, Redaktor mgr Magdalena Legendź: Dwutygodnik „Zwiastun Ewangelicki” i „Przyjaciel Dzieci”(Diakon mgr Joanna Sikora) „Przegląd Ewangelicki”, „Studia Humanistyczno-Teologiczne” (ks. radca dr Marek Uglorz, ks. dr Adrian Korczago i dr Dominik Nowak) książki, kalendarze, podręczniki dla dzieci i młodzieży, śpiewniki, księgi liturgiczne.

* Wydawnictwo „WARTO” (CME) w Dzięgielowie (Redaktor Naczelny: mgr Bożena Giemza) (wydawnictwo@cme.org.pl):

* Kwartalnik misyjny „Warto”, Instytut Matki Ewy w Katowicach posiada swoje Wydawnictwo, które m.in. wydaje diecezjalny kwartalnik „Ewangelik” „Ewangelik” (ewangelik@luteranie.pl) „Rocznik Diecezjalny” Diecezji Wrocławskiej (Redaktor: ks. Marcin Orawski) „Ewangelik Pszczyński” (Redaktor: ks. radca Jan Badura), Redakcja Ekumeniczna TVP w Warszawie (www.tvp.pl/ekumeniczna). Redakcja Programów Religijnych przygotowuje programy radiowe, oraz retransmisję nabożeństw ewangelickich (ks. Adam Malina) (redakcja-rtv@luteranie.pl) Luterańska Redakcja Religijna „Głos Życia” przygotowuje programy i niedzielne rozmyślania w Radio Katowice: (katowice@luteranie.pl) Program radiowy „Po prostu” z Gliwic codziennie w godz. 21.00-21.30 kierowany przez CME i Parafię w Gliwicach (Redaktor radiowy: ks. Andrzej Komraus) (poprostu@cme.org.pl).

TOWARZYSTWA: Polskie Towarzystwo Ewangelickie (Prezes: inż. Józef Król) www.ptew.org.pl

Towarzystwo Ewangelickie w Cieszynie (Prezes: ks. radca Janusz Sikora) Stowarzyszenie Przedsiębiorców Ewangelickich (Prezes: Edgar Barcikowski, asystent kościelny: ks. Cezary Królewicz) (www.spe.pl)

27. DZIAŁALNOŚĆ EKUMENICZNA I MIĘDZYNARODOWA. Kościół Ewangelicko – Augsburski w Rzeczypospolitej Polskiej od samego początku, tzn. od 1947 r. jest członkiem Światowej Federacji Luterańskiej w Genewie (ŚFL), od 1948 r. członkiem Światowej Rady Kościołów w Genewie (ŚRK) i Polskiej Rady Ekumenicznej (PRE).

Na zdjęciu: ekumeniczne nabożeństwo w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej   w Warszawie z okazji rozpoczęcia nowego roku akademickiego.

Jest także członkiem Konferencji Europejskich Kościołów w Genewie (KEK). Za pośrednictwem tych organizacji prowadzi także liczne międzynarodowe i międzywyznaniowe dialogi ekumeniczne. Działalność ekumeniczna należy także do istoty Kościoła.

W Polsce Kościół Ewangelicko – Augsburski prowadził dialogi ekumeniczne:

* z Kościołem Ewangelicko – Reformowanym (1570, 1970),

* z Kościołem Ewangelicko – Metodystycznym (1994), w sprawie wspólnoty ambony i ołtarza (interkomunia i intercelebracja, oraz wspólny urząd Kościoła).

Dialogi te zostały zakończone pomyślnie i podpisano stosowne porozumienia międzykościelne.

[U góry od lewej: Ks. Biskup Marek Izdebski i Ks. Biskup Senior Zdzisław Tranda - biskupi Kościoła Ewangelicko - Reformowanego w Polsce.

Poniżej w środku od czerwca 2013 r.: Superintendent Naczelny Kościoła Ewangelicko - Metodystycznego w Polsce i wikariusz biskupi Biskupa w Zurichu ks. biskup mgr Andrzej Malicki.]

* z Kościołem Rzymsko – Katolickim prowadzony był w roku 1979 dialog teologiczny w sprawie wzajemnego uznania Chrztu Świętego (Członkowie Komisji Dialogu: ks. radca Jan Motyka (+), ks. redaktor dr Tadeusz Wojak (+), ks. senior Ryszard Trenkler (+)  i ks. Jan Gross), na podstawie którego w dniu 11 maja 1979 r. został podpisany protokół wzajemnego uznania Chrztu Świętego i możliwości dopuszczenia przynajmniej jednego z rodziców chrzestnych innego wyznania do Chrztu Świętego w innym Kościele (patrz: „Jeden Chrzest” str. 40-41). Na podstawie tego dialogu i protokołu, dopiero  po 21 latach, w dniu 20 stycznia 2000 r. w ewangelicko – augsburskim kościele katedralnym św. Trójcy w Warszawie, Kościoły PRE (za wyjątkiem Kościoła Chrześcijan Baptystów) podpisały oficjalnie z Kościołem Rzymsko – Katolickim w Polsce wspólną deklarację w sprawie uznania Chrztu Świętego (ze  strony luterańskiej deklarację podpisał ks. biskup dr Jan Szarek).

Powołana została także przez Konsystorz Kościoła EA w RP, przez Polską Radę Ekumeniczną, oraz przez Konferencję Episkopatu Polski Kościoła Rzymsko – Katolickiego Komisja d/ s Dialogu Teologicznego w sprawie: małżeństw o różnej przynależności wyznaniowej.

Dialog został zakończony, podpisano stosowny dokument i Wspólna Komisja czeka na zatwierdzenie go przez Rzym.

Kościół Ewangelicko – Augsburski współpracuje z innymi Kościołami Chrześcijańskim należącymi do Polskiej Rady Ekumenicznej i w ramach PRE prowadzi dialog ekumeniczny z Kościołem Rzymsko-Katolickim w Polsce, który dotąd nie jest członkiem Polskiej Rady Ekumenicznej.

Polska Rada Ekumeniczna posiada Oddziały regionalne. Jednym z nich jest Śląski Oddział PRE, na czele którego przewodniczącymi byli kolejno: ks. senior Alfred Hauptman (1949 -1981), ks. radca Jan Gross (1981 – 2008) , ks. biskup Paweł Anweiler (od 20 grudnia 2008).

================================================================================================================================================================================================================================================================================================

W okresie światowego Ekumenicznego Tygodnia Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan ( 18 – 25 I oraz od Niedzieli Exaudi do Zesłania Ducha Świętego) wszystkie Kościoły, w tym także i Kościół Ewangelicko – Augsburski w Polsce, gromadzą się na wspólnej modlitwie o jedność chrześcijan. Wspólne nabożeństwa ekumeniczne oraz Tydzień Biblijny odprawiane są tak z Kościołami Polskiej Rady Ekumenicznej, jak i z Kościołem Rzymsko – Katolickim, oraz z innymi Kościołami Chrześcijańskimi w Polsce nie należącymi do Polskiej Rady Ekumenicznej.

Ruch ekumeniczny w naszym Kościele nigdy nie prowadził jednak do zacierania luterańskiej tożsamości wyznaniowej, lecz do tolerancji, wzajemnego zrozumienia się, pomocy, okazywaniu bratniej miłości chrześcijańskiej i wspólnej modlitwy o jedność, o którą prosił Chrystus Pan w swej przedśmiertnej arcykapłańskiej modlitwie: „Aby wszyscy byli jedno… w nas” (Ew. św. Jana 17).

Natomiast dialog nad nauką Kościołów, dialog teologiczny i naukowy prowadzą odpowiednie krajowe i światowe gremia teologiczne reprezentujące poszczególne Kościoły (np. Światowa Federacja Luterańska, Światowa Rada Kościołów, Watykan), które wypracowują odpowiednie dokumenty i konsultują je z Kościołami.

Chociaż wspólne kontakty ekumeniczne nie są zawsze jednoznaczne z akceptacją poglądów, nauki i kultu innych Kościołów Chrześcijańskich, to jednak współpraca pomiędzy chrześcijanami w zlaicyzowanym świecie, uległym różnym niebezpieczeństwom (sekty, religie niechrześcijańskie) jest bardzo pożądana.

Kościoły mogą współpracować ze sobą w chrześcijańskiej miłości i szacunku na wielu płaszczyznach i w wielu dziedzinach codziennego życia nie tracąc nic ze swej własnej tożsamości wyznaniowej.

[Opracował na zlecenie Konferencji Biskupów Luterańskich (ks. biskup Jan Szarek) w Polsce: ks. radca Jan Gross. Aktualny stan na dzień 31 sierpnia  2013 r.]